Bazylika Nawiedzenia
Najświętszej Marii Panny

Sanktuarium Wambierzyckiej
Królowej Rodzin

Klasztor Franciszkanów (OFM)

Wambierzycka
Królowa Rodzin

koronowana
17 sierpnia 1980 roku

data nadania tytułu
bazyliki mniejszej 
22 kwietnia 1936 roku

Diecezja Świdnicka

Obraz MB

Około 20 km na zachód od Kłodzka, u podnóża Gór Stołowych znajduje się mała miejscowość, a jednak nie jest to zwykła wioska. Wambierzyce – Perła Ziemi Kłodzkiej. To miejsce, w którym człowiek w rzeźbach uśmiercił czas i przemijanie. To miasteczko drewnianych krzyży, figur – postaci biblijnych, zamieszkujących drewniane kapliczki i stacje kalwaryjne. Ze względu na dużą ilość pielgrzymek, Wambierzyce nazywane są Śląskim Jeruzalem.
W 1253 roku na tereny obecnych Wambierzyc przybyli osadnicy z Miśni i Turyngii, którzy założyli osadę tkacką zwaną Albertvilla Wieś Wojciecha. Następnie nazwa została zmieniona na Alberndorf, a następnie na Wamberic. W XIII wieku osadą władał rycerski zakon joanitów. W XIV wieku przeszła ona we władanie rodu Panwitzów.
Po tym jak cudowna figurka MB Wambierzyckiej dokonała pierwszych uzdrowień w XIV wieku, rozpoczął się okres pielgrzymek. Tak zaczął się kult Matki Boskiej Wambierzyckiej, zapoczątkowany i podtrzymywany w ciągu następnych stuleci przez pątników z Czech, Moraw, Austrii, Opolskiego i Górnego Śląska. Rocznie przybywało do Wambierzyc ok. 200 tys. pielgrzymów. Wybudowano sanktuarium, które zniszczyli husyci. Na początku XVI w. właściciel Wambierzyc Ludwik von Panvitz ufundował nową większą świątynię wybudowaną z cegły. Zostaje on jednak zrujnowana podczas wojny trzydziestoletniej. W 1677 roku niejaki Daniel Paschasius von Osterberg rozpoczął budowę okazałego kościoła i potężnej kalwarii. Niebawem kościół został rozebrany z powodu błędów konstrukcyjnych. Następnie wieś przeszła w ręce hr. von Götzena, który odbudował kościół w latach 1715–1717. Powstała wówczas okazała bazylika. W 1742 Wambierzyce zostały wcielone do Prus. Do Polski powróciły w 1945 roku.
Wambierzyce to ważne sanktuarium maryjne na Dolnym Śląsku. Znajduje się tu kościół Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny z początku XVII wieku, wybudowany w miejscu drewnianej kaplicy z 1263, o ciekawej barokowej architekturze z krużgankami dookoła owalnej nawy i11 kaplicami. W latach 1683–1708 założona została Kalwaria przez Daniela Osterberga. Zbudowano wówczas 17 bram wjazdowych i kościół Nawiedzenia NMP. Świątynia jest bogato zdobiona, iluminowana wieczorem 1390 żarówkami, wypełniają ją barokowe figury. Kościół Nawiedzenia NMP został zbudowany na wzór Jerozolimskiej świątyni Salomona. Świątynia jest budowlą późnobarokową, złożoną z nawy o planie elipsy, nakrytej eliptyczną kopułą oraz z eliptycznym prezbiterium. Szeroka, dwukondygnacyjna fasada jest bogato dekorowana w balustrady oraz rzeźby apostołów i ewangelistów. Do wejścia prowadzą monumentalne schody o 56 stopniach.
Wnętrze w stylu późnobarokowym, posiada bogaty wystrój malarski, miedzy innymi freski w kopule ze sceną Nawiedzenia NMP na tle krajobrazu śląskiego. Bogato uposażone wnętrze w rzeźby oraz licznymi przedmiotami rzemiosła artystycznego. Na szczególną uwagę zasługuje również ambona z 1723 roku. W prezbiterium, w okazałym barokowym ołtarzu znajduje się posążek Matki Boskiej Wambierzyckiej, wykonany z drewna lipowego z przełomu XII/XIII wieku, z polichromią z XVII wieku. Ukoronowana koronami papieskimi w 1980 r. przez prymasów Polski Stefana Wyszyńskiego i Czechosłowacji Franciszka Tomaška. Rzeźba przedstawia stojącą postać Marii z Dzieciątkiem na prawej ręce i owocem granatu w lewej. Pan Jezus w lewej ręce trzyma gołąbka pokoju, a prawa błogosławi owoc granatu z rozchyloną łupinką, ukazujący niezliczona ilość pestek, które są symbolem ludzkości. Gotycką figurę Madonny umieszczono na tronie nad ołtarzem głównym. Dwa anioły trzymają tarczę z napisami w języku łacińskim: "Oto Matka Boża", "Oto Matka Odkupiciela". Cała kaplica wypełniona jest rozmaitymi wotami.
Historia sanktuarium związana jest z bardzo licznymi legendami. Jedna z nich mówi, że w roku 1200 Jan z Raszewa odzyskał wzrok i ujrzał umieszczony na lipie wizerunek MB z Dzieciątkiem. W dowód wdzięczności w roku 1218 ustawił pod lipą kamienny ołtarz, a w wieku XIII zbudowano tam drewniany kościółek z wizerunkiem Matki Boskiej. Wieść o cudzie rozeszła się bardzo szybko, pojawiły się pierwsze grupy pielgrzymów. Powstała tu jedna z bardzije znanych Kalwarii ze 130 figurami w 92 kaplicach ilustrujących poszczególne wydarzenia Męki Pańskiej. Na placu przed bazyliką odkryto źródło, które zostało uznane przez ludność za cudowne i nazwane źródłem Matki Bożej Wambierzyckiej.
W roku 1885 było ostatnie gruntowne przebudowanie wambierzyckiego zespołu pielgrzymkowego. Prawie wszystkie kaplice wyposażono w naturalistyczne polichromowane drewniane figury, będące dziełem rzeźbiarzy tyrolskich. Zbudowano ponad 130 kaplic i odtworzono miejsca znane ze Starego i Nowego Testamentu, m.in. Studnię Bethsabee, Sadzawkę Silhoe, bramę Gethsemane, Gihon i Owczą. Centralny plac stał się Doliną Józefata. Okolicznym wzgórzom nadano nazwy: Syjon, Tabor, Horeb, Synaj, a potok przemianowano na Cedron, nawiązując do historii biblijnej. Zachwyt również budzi ruchoma szopka.
Wśród kapliczek Drogi Krzyżowej osobliwością jest Stacja 57, legendarnej starożytnej Męczennicy, która została ukrzyżowana z polecenia swego ojca. Przedstawia ona św. Wilgę – kobieta z twarzą Chrystusa. Legenda mówi, że św. Wilga żyła w czasach, kiedy trwały prześladowania chrześcijan, poznała ona wiarę chrześcijańską i w tajemnicy ją przyjęła, składając ślubowanie, że będzie żyła w czystości. Jej ojciec miał jednak inne plany, co do jej przyszłości, chciał aby wyszła za mąż za pewnego młodzieńca, który był poganinem. Córka się sprzeciwiła, rozwścieczony ojciec zamknął ją w wieży, gdy to nie pomogło wysłał niedoszłego zięcia do komnaty Wilgi, aby przemocą zmusił ją do uległości. Nie udał się mu jednak i ten manewr. Ta piękna dziewczyna wymodliła sobie u Boga brodę, co sprawiło, że narzeczony nabrał do niej obrzydzenia. Odstraszyła tym samym wszystkich swoich konkurentów. Ojciec wpadł w szał i ukrzyżował swoją nieposłuszną córkę.
Tradycje budowy ruchomych szopek w Wambierzycach sięgają XVIII wieku. Obecna szopka powstała w drugiej połowie XIX wieku, a jej twórcą jest Longinus Wittig, ślusarz z zawodu a rzeźbiarz z zamiłowania. Przez 28 lat wyrzeźbił ok. 800 postaci, z tego 300 jest ruchomych. Napęd stanowi zachowany w dobrym stanie technicznym mechanizm zegara wagowego. Obok pięciu scen o tematyce religijnej, Boże Narodzenie, sceny z życia Jezusa, Święta Rodzina i sceny Męki Pańskiej, dwie sceny przedstawiają pionowy przekrój kopalni węgla kamiennego oraz zabawę ludową.
Dzisiejszy kościół parafialny w Wambierzycach jest czwartą z kolei budowlą w tym miejscu. Pierwszy drewniany kościółek został zbudowany w XIII w. obok lipy z figurką Matki Boskiej, a jego fundatorami była rodzina von Tschitschwitz.
W roku 1936 papież Pius XI nadał kościołowi tytuł bazyliki mniejszej. Koronacji figurki Matki Bożej dokonano w imieniu papieża Jana Paweła II 17 sierpnia 1980 roku, nadając jej tytuł Wambierzyckiej Królowej Rodzin. Dokonali tego Stefan kardynał Wyszyński, kardynał Baggio (prefekt watykańskiej Kongregacji do Spraw Biskupów), kardynał Tomaszek z Pragi i arcybiskup Henryk Gulbinowicz (gospodarz archidiecezji) w obecności trzydziestu biskupów i licznie zebranych wiernych.

Wambierzyce_23.jpg
Wambierzyce_03.jpg
Wambierzyce_29.jpg
Wambierzyce_19.jpg
Wambierzyce_20.jpg
Wambierzyce_01.jpg
Wambierzyce_31.jpg
Wambierzyce_30.jpg
Wambierzyce_17.jpg
Wambierzyce_15.jpg
Wambierzyce_16.jpg
Wambierzyce_10.jpg
Wambierzyce_32.jpg
Wambierzyce_13.jpg
Wambierzyce_14.jpg
Wambierzyce_33.jpg
Wambierzyce_12.jpg
Wambierzyce_11.jpg
Wambierzyce_08.jpg
Wambierzyce_09.jpg
Wambierzyce_18.jpg
Wambierzyce_02.jpg
Wambierzyce_28.jpg
Wambierzyce_21.jpg
Wambierzyce_04.jpg
Wambierzyce_38.jpg
Wambierzyce_27.jpg
Wambierzyce_05.jpg
Wambierzyce_06.jpg
Wambierzyce_07.jpg
Wambierzyce_25.jpg
Wambierzyce_37.jpg
Wambierzyce_36.jpg
Wambierzyce_35.jpg
Wambierzyce_26.jpg
Wambierzyce_24.jpg